एक नंबरचं मत…एक नंबरचं लीड

झालं आता निवडणूक शेवटच्या टप्प्यात आलीय. बरोबर आठवडाभरानं प्रचाराचा धुरळा उडणं थांबेल आणि मतदानाची १७ एप्रिल ही तारीख उजाडेल. यंदाच्या वे‍ळीही आपला एक नंबरच आहे. त्यामुळं एक नंबरच्या उमेदवारासमोरचं बटण दाबून एक नंबरच्या लीडनं मला निवडून द्यायचं आहे, असं आवाहन मी आपणा सर्वांना करतोय. एक नंबरचं बटण म्हणजे शिवसेनेचा धनुष्यबाण. भगव्याची राखतो शान, शिवसेनेचा धनुष्यबाण.

गेल्या निवडणुकीत मला आपण सर्वांनी पावणेदोन लाखांहून अधिक मतांनी निवडून दिलं. भरघोस मतांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या उमेदवाराचा पाडाव केला होता. यंदा आपल्याला गेल्या निवडणुकीपेक्षा अधिक मताधिक्यानं विजय मिळवायचा आहे. अर्थातच, आपल्या सर्वांचे सहकार्य आणि आशीर्वाद यांच्या जोरावर हे शक्य होऊ शकेल, असा मला विश्वास आहे. गेली दहा वर्ष फक्त मतदारसंघाचा विकास हेच उद्दिष्ट डोळ्यासमोर ठेवून फिरतोय. दिवस-रात्र न पाहता खेडोपाड्यांमध्ये मतदारांच्या गाठीभेठी घेण्यासाठी हिंडतोय. आदिवासी जनतेशी संवाद साधतोय. दहा वर्षांत वेळप्रसंगी संसाराकडं दुर्लक्ष केलं. उद्योगधंद्याऐवजी माझ्या मतदारसंघाला आणि विकासकामांना प्राधान्य दिलं. माझा मतदारसंघ अगदी तळहाताच्या फोडाप्रमाणं जपला. त्यामुळंच यंदाच्या निवडणुकीतही आपण मला भरघोस मतांनी निवडून द्याल, अशी खात्री आहे.

Image

माझं इतकं काम आहे, जनसंपर्क आहे म्हणून तर माझ्या विरोधात लढायला राष्ट्रवादीचा एकही आमदार तयार झाला नाही. कुणाच्या पोटात दुखायला लागलं, दुसऱ्याच्या छातीत कळ आली तर कुणाचं डोकं दुखू लागलं. माझ्याविरूद्ध लढायला कोणीच तयार होईना म्हणून मग दिलाय कोणीतरी उमेदवार राष्ट्रवादीनं. म्हणजे कारखान्याचा अध्यक्ष. अरे, मी उभा केलाय तो कारखाना. कारखान्याची उभारणी होत होती, तेव्हा तेव्हा मी तन, मन आणि धन खर्चून तिथं टिच्चून उभा होतो. प्रसंगी माझ्या खिशातला पैसा खर्च करून कारखाना चालू करण्यासाटी झटलो. मागं पुढं पाहिलं नाही. राष्ट्रवादी काँग्रेसमधून बाहेर पडलो आणि शिवसेनेत दाखल झाल्यानंतर पहिल्यांदा मी कारखान्याचा राजीनामा दिला. जो कारखाना मी माझ्या हातानं आणि मेहनतीनं उभा केला होता, त्याचा राजीनामा देऊन बाहेर पडलो. नैतिकता पाळली.

Image

मध्यंतरी एका पक्षाचे नेते आले होते. म्हणे, शिवनेरीसाठी खासदारांनी काय केल? कधी प्रश्न उपस्थित केला का वगैरे वगैरे… बरंच काही बोलले. काय बोलणार आता लोकांबद्दल. बाकी सगळं सांगत बसत नाही. ते यापूर्वीही सांगितलंय. लिहिलंय. फक्त शिवनेरीच्या विकासाचा प्रश्न विचारलात ना त्याचंच सांगतो. २००७ मध्ये विलासराव देशमुख महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री असताना त्यांनी खासदारांची बैठक बोलाविली होती. दिल्लीत संसदेच्या अधिवेशनादरम्यान महाराष्ट्रातील कोणते प्रश्न आवर्जून मांडले पाहिजेत, यावर चर्चा करण्यासाठी ती बैठक होती. २००७ मध्येच विलासराव देशमुख यांना पत्र दिलं होतं. जुन्नर तालुक्यातील नारायणगड, शिवनेरी, हरिश्चंद्रगड आणि हडसर या चार किल्ल्यांचे संवर्धन करण्याच प्लॅनच त्या पत्रामध्ये होता. चारही गडांचे क्लस्टर करून मग त्याचा विकास करावा आणि पर्यटकांना आकृष्ट करण्यासाठी जागतिक स्तरावर त्याचे मार्केटिंग करण्यात यावे, अशी योजना दिली होती. पुढे काय झाले ते तुम्हीच सरकारला विचारा. लोकसभेत मुद्द्यावर वेळो‍वेळी आवाज उठविला. मुख्यमंत्र्यांना पत्र दिले. पण पुढे सरकायला तयारच नाही. आता काय बोलणार या मंडळींना.

आता केंद्रात आणि राज्यात आपले सरकार आल्यानंतर हे सारे प्रश्न प्राधान्याने सोडवून टाकू. सरकारमधली यांचीच मंडळी कोंडी करतात. विरोधकांच्या मतदारसंघातील विकास रोखून ठेवतात आणि त्यांचे गल्लीतील नेते काय विकास केला, काय विकास केला असे विचारतात. काँग्रेस-राष्ट्रवादीवाल्यांचा हा दुटप्पीपणा आहे. त्याचा पर्दाफाश मी वेळोवेळी करतच राहीन.

Image

तुम्हाला जर चर्चा करण्याची एवढीच इच्छा असेल, तर मग एखाद्या जाहीर सभेत येऊ आमनेसामने. मी काय विकास केला, ते कागदपत्रांसह आणि पुराव्यांसह मांडतो. नि तुम्ही तुम्ही केलेल्या कामांची जंत्री घेऊन या. होऊ दे जनतेसमोर खरं खोटं काय आहे ते. बोला काय करायचं यायचं का आमनेसामने. मी शिवसेनेचा छोकरा आहे. कुणाला घाबरणारा नाही. मागे हटणार नाही. लढत राहणार. झुंज देत राहणार.

पुढील पाच वर्षांतील लक्षवेधी…

१)      पुण्यातील ससून हॉस्पिटलप्रमाणे किंवा मुंबईतील केईएम हॉस्पिटलप्रमाणे ग्रामीण भागासाठी आपल्या मतदारसंघात भव्य सरकारी हॉस्पिटल उभारण्यासाठी प्रयत्न करणार. जेणेकरून स्वस्त उपचारांसाठी पुण्यामध्ये जाण्याची आवश्यकता भासू नये. अत्यंत माफक दरात आणि चांगल्या पद्धतीने उपचारांची व्यवस्था या हॉस्पिटलमध्ये उपलब्ध असेल, याकडे लक्ष असेल.

२)      पुणे-नाशिक रेल्वेमार्ग. पुण्याहून नाशिकला जाणारा रेल्वेमार्ग पूर्ण झाल्यानंतर आपल्या मतदारसंघाला त्याचा सर्वाधिक फायदा होणार आहे. त्याचे काम सुरू होईन जलदगतीने पूर्ण व्हावे, यासाठी मी प्रयत्नशील असेन. पुणे-नाशिक रेल्वेमार्गासाठी १८३९ कोटी रुपयांचा निधी २०१२ मध्ये मंजूर करण्यात आला आहे. सध्या हे प्रकरण नियोजन आयोगाकडे प्रलंबित असून त्यांच्या मान्यतेनंतर पुणे-नाशिक रेल्वेमार्गाला गती येईल.

३)      दाऱ्याघाटाचा प्रश्न सोडविण्यासाठी माझे जोरदार प्रयत्न सुरू आहेत. केंद्रात सत्ता आल्यानंतर त्याला आणखी गती मिळेल. २००४ मध्ये निवडून आल्यानंतर सर्वप्रथम फॉरेस्ट डिपार्टमेंटच्या अधिकाऱ्यांबरोबर दाऱ्याघाट हवाच म्हणून पाच बैठका घेतल्या. गेल्या तीन वर्षांपासून महसूल आणि फॉरेस्टच्या अधिकाऱ्यांबरोबर बैठका सुरूच आहेत. बोगदा काढण्याशिवाय पर्याय नाही. त्यासाठी फॉरेस्टच्या अधिकाऱ्यांनी महसूल विभागाला पत्र दिले आहे. पर्यायी जागा उपलब्ध करून दिल्यास या प्रकल्पाला गती मिळेल. दाऱ्याघाटाची निर्मिती करताना साधारण फॉरेस्टची १९ ते २० एकर जमीन वापरली जाणार आहे. त्याबदल्यात त्यांना ४० एक जमीन देऊ, असे आश्वासन देणारे पत्र महसूल विभागाने फॉरेस्ट डिपार्टमेंटला दिले तर प्रकल्प मार्गस्थ होईल. मात्र, राज्य सरकारच्या ढिसाळ कारभारामुळे हे प्रकरण अडकले आहे. मात्र, आपले सरकार आल्यानंतर या प्रकल्पाला गती मिळेल आणि त्यासाठी मी कटिबद्ध आहे.

४)      आदिवासी भागासाठी शिक्षण आणि आरोग्याच्या सेवा पुरविण्यासाठी अधिक सक्षम आणि कायमस्वरूपी यंत्रणा उभारण्यासाठी मी प्रयत्नशील राहणार आहे. आदिवासी भागातील समस्या सोडविण्यासाठी काय करताय येईल, यासंदर्भात मा. नरेंद्र मोदी आणि माझी चर्चाही झाली आहे. त्यांच्या आणि माझ्या कल्पना कशा पद्धतीने राबविता येतील, यासाठी मी कटिबद्ध राहणार आहे.

५)      बेरोजगार आणि स्थानिक युवकांना कशा पद्धतीने एमआयडीसीमध्ये सामावून घेता येईल, त्यांच्यासाठी अधिकाधिक उद्योगधंदे कसे आणता येतील, यावरही माझा भर असणार आहे. खेड, आंबेगाव आणि जुन्नरच्या पट्ट्यात ‘फूड प्रोसेसिंग इंडस्ट्री’ची संकल्पना कशा पद्धतीने रुजविता येईल आणि त्यामध्ये स्थानिक तरुणांना कसे सामावून घेता येईल, यासाठी मी प्रयत्नशील आहे. प्रक्रिया केलेल्या शेतीमालाला जागतिक बाजारपेठेत अधिक मागणी आणि उठाव असल्यामुळे ती संकल्पना माझ्या भागात कशी रुजविता येईल, हे मी पाहणार आहे.

६)      माझ्या मतदारसंघात धरणग्रस्तांचे प्रश्न खूप वर्षांपासून प्रलंबित आहेत. दहा वर्षांत मी त्याकडे जातीने लक्ष दिले आहेच. मात्र, पुढील पाच वर्षांतही ते सोडविण्यासाठी केंद्रीय स्तरावरून कशा पद्धतीने प्रयत्न होतील, याकडे मी लक्ष देणार आहे. खुद्द मा. नरेंद्र मोदी यांनीही या प्रश्नाकडे लक्ष देण्याचे सूतोवाच केले आहे.

जय महाराष्ट्र…

(‘एकदिवस उमेदवारासमवेत…’  या मालिकेअंतर्गत लोकसत्ताचे ऑनलाइन एडिशनचे प्रमुख श्री. विश्वनाथ गरूड यांनी केलेले वार्तांकन वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा. )

Image

प्रचारादरम्यानची ‘डब्बा पार्टी’

प्रचारादरम्यान अनेकदा गावोगावी फिरावं लागतं. सकाळपासून सुरू होणाऱ्या प्रचारफेऱ्या रात्री उशिरापर्यंत सुरूच असतात. मध्येच एखाद्या गावात कार्यकर्त्यांचा मेळावा लावलेला असतो. दुसऱ्या गावात महायुतीच्या कार्यकर्त्यांची बैठक असते. अशा धामधुमीत उगवलेला दिवस कसा मावळतो, ते कळत देखील नाही. अशा अत्यंत व्यस्त वेळापत्रकातून चार घास खाण्यासाठी पंधरा-वीस मिनिटांचा वेळ काढणं देखील अनेकदा कठीण होऊन जातं. मग कुठं जेवायचं नि काय जेवायंच, याचं नियोजन वगैरे करणं तर खूपच दूरची गोष्ट झाली.

1970589_791342254229028_493614527_n

मध्यंतरी फेसबुकवर प्रचारादरम्यानच्या ‘डब्बा पार्टी’चे फोटो पडल्यानंतर त्यावर अनेकांनी प्रतिक्रिया व्यक्त केल्या. अनेकांना त्या फोटोचं अप्रूप वाटलं. काही जणांनी मला फोन करून त्याबद्दलच्या भावना व्यक्त केल्या. एखादा खासदार त्यांच्या कार्यकर्त्यांसमवेत बसून त्यांच्या डब्यातलं जेवण करतो, याचं काही मंडळींना खूपच आश्चर्य वाटलं. ‘दादा, आम्हाला तुमचा अभिमान आहे,’ ‘तुम्ही ग्रेट आहात,’ असं अनेकांनी सांगितलं. पण मी इथं नम्रपणे सांगू इच्छितो, मी खूप वेगळं किंवा मोठं असं काहीच केलेलं नाहीये. इतर नेते त्यांच्या कार्यकर्त्यांबरोबर जेवत नसतील, म्हणून तुम्हाला हे वेगळं वाटत असेल. पण मी हे नेहमीच करत आलोय.

गेल्या दहा-वीस वर्षांपास्नंच माझं असंच आहे. आता फक्त फेसबुक किंवा ब्लॉग वगैरे सोशल मिडिया आल्यामुळं या गोष्टी लोकांपर्यंत पोहोचतायेत इतकंच. लहानपणी नाही का, शाळेमधली मुलं एकत्रच डब्बा खायला बसतात. त्यांच्यामध्ये कुठं दुजाभाव असतो. अनेकदा सहलीला गेलं किंवा कुठल्याशा किल्ल्यावर भटकायला गेल्यानंतर सगळे जण एकत्रच अंगत पंगत मांडतात. ती मंडळी जसं एकत्र जेवतात, तसंच आमचं कार्यकर्त्यांचं सहभोजन. मुख्य म्हणजे जेवणाच्या बाबतीत माझ्या फारशा अटी आणि शर्ती कधीच नव्हत्या. आजही नाहीत. ‘जे ताटात पडेल, ते गपगुमान खायचं. जास्त नखरे करायचे नाहीत,’ असं वळण लहानपणापास्नंच आईनं लावलंय. त्याचा आजपर्यंत खूप फायदा मला झाला आणि अजूनही होतोय.

प्रचारादरम्यान पंधरा-वीस मिनिटं वेळ आहे, असं लक्षात आल्यानंतर थोड्या वेळेसाठी डेरा टाकायचा. एखाद्या रस्त्याच्या कडेला झाडाची सावली शोधायची, मंदिराची ओसरी गाठायची किंवा शेताचा आसरा घेऊन डब्बे उघडायचे आणि ताव मारायचा. तालुक्याच्या ठिकाणी असलो तर कार्यकर्त्याच्या घरामध्ये किंवा ऑफिसात जेवण उरकायचं, हा आमचा नित्यक्रम. मध्यंतरी जुन्नरला अशीच आमची जोरदार ‘डब्बा पार्टी’ पार पडली. प्रचारादरम्यान अधूनमधून अशा डब्बा पार्ट्या पार पडतच असतात. कधी भजीपावचा आस्वाद घेतला जातो. तर कधी गर्रमागर्रम वडापावची छोटेखानी पार्टी रंगते.

10001160_792453944117859_1764211819_o

कधी ज्वारीची तर कधी बाजरीची भाकरी, ठेचा किंवा शेंगादाण्याची चटणी, वांग्याची भाजी किंवा झणझणीत झुणका, कधी लाल तर्रीचं कालवण, फ्लॉवर नि बटाट्याचा रस्सा आणि भात. प्रत्येकाच्या डब्यात जे काही असेल ते सर्वांनी एकत्र बसून फस्त करायचं… कधीतरी हळूच कोणीतरी स्वतःच्या डब्यातली भाकरी मला देतं आणि आग्रह करत म्हणतं, ‘दादा, तुम्ही खा. आपल्याला अजून खूप फिरायचंय.’ कधी मी माझ्याकडची भाकरी-भाजी कार्यकर्त्यांना देत म्हणतो, ‘तुमचं जोरात होऊ द्या. तुम्हाला पण जोरदार काम करायचंय.’ थट्टामस्करी करत आमचं जेवण पार पडतं. सहकाऱ्यांसोबत जेवण्यात जे काही सुख आहे, ते शब्दात मांडणं खूप अवघड आहे. घाईघाईत का होईना पण दोन घास पोटात जातात, यापेक्षा आणखी आनंदाची गोष्ट माझ्यासाठी काय असणार.

प्रचारासाठी फिरताना एखाद्या दूरच्या खेड्यात गेल्यानंतर रात्री परतायला उशीरच होतो. मग गावातली एखादी मायमाऊली तिच्या लेकराला आग्रह करते. म्हणते, ‘शिवाजी, आता कधी तू घरी जाणार आणि कधी जेवणार. बाहेर काहीबाही खाण्यापेक्षा आमच्याकडंच भाजीभाकरी खाऊन मग जा.’ खेड्यातल्या कुठल्याशा घरातून ‘दादा, आज जेवण केल्याशिवाय आम्ही तुम्हाला सोडणारच नाही,’ असा आग्रह होतो. माझ्या परिवाराचा भाग असलेल्या मंडळींचा हा प्रेमळ आग्रह मला मोडवत नाही. मग रात्रीचं जेवण तिथंच होतं.

Tea

मध्यंतरी खेडतालुक्यातील पश्चिम आदिवासी भागातील रस्ते डांबरीकरणाच्या कामाचा शुभारंभ झाला. तसंच आळंदी, कोयाळी, मरकळ या ठिकाणी ग्रामसडक योजनेअंतर्गत मंजूर केलेल्या कोट्यावधी रुपयांच्या रस्ते डांबरीकरण कामांचा नारळही फोडण्यात आला. कामाची ही सगळी गडबड सुरू असतानाच एका शिवसैनिकाच्या घरातून ‘दादा, आज इथंच जेवायचं,’ असा आग्रह सुरू झाला. छोटीशी चिमुरडी देखील त्यात पुढं होती. त्या चिमुरडीचा आग्रह मला मोडवेना. मग ‘जेवण नको, फक्कड चहा टाका,’ असं सांगून आमची छोटेखानी ‘टी पार्टी’ पार पडली. त्यांच्याकडं चहा घेतल्यानंतर त्या चिमुरडीच्या चेहऱ्यावर उमटलेला आनंद माझ्यासाठी खूप मोलाचा होता.

काही दिवसांपूर्वी जुन्नर तालुक्यातल्या आळे इथं आठवडे बाजाराला भेट दिली. तिथल्या बाजारात शेतकरी आणि भाजीपाला विक्रेत्यांशी मस्त गप्पागोष्टी झाल्या. त्यांनी आणलेल्या भाज्या, फळं आणि इतर गोष्टींबद्दल मी माहिती जाणून घेतली. विक्रीसाठी आणलेली काही फळं त्यांनी मला दिली. ‘दादांनीही त्याच्या तरुणपणात माझ्यासारखीच भाजीची पाटी वाहिलीय, भाजी विकलीय, ही गोष्ट आम्हाला खूपच अभिमानाची वाटते,’ असं त्या भाजीविक्रेत्यांनी स्वतःहून मला सांगितलं. माझ्या डोळ्यासमोर दोन क्षण माझा भूतकाळ उभा राहिला. त्यावेळी घेतलेल्या कष्टांची आठवण झाली.

1511463_796064123756841_887596997_o

लहानपणी आठवडे बाजार आणि जत्रा या दोन गोष्टींचं मला खूप आकर्षण असायचं. त्याठिकाणी मिळणाऱ्या खाद्यपदार्थांमुळं आम्ही कायमच जत्रेची वाट पाहत असायचो. रेवड्या, गोडीशेव, शेव-चिवडा, बुंदीचा लाडू, पापडी, वडा आणि भजी वगैरे गोष्टी खुणावत असायच्या. परवा आळे बाजारात गेल्यानंतर त्या आठवणी पुन्हा ताज्या झाल्या. ‘दादा, तुम्हीच येणार. आताच तोंड गोड करतो,’ असं म्हणत कुणी मिठाई भरविली तर कुणी गोड्याशेवेचा आग्रह केला. प्रत्येकाच्या मनात त्याच्या शिवाजीदादाबद्दल असलेलं प्रेम आणि आपुलकी पाहून मलाही भरून आलं.

गेली अनेक वर्ष मी समाजकारणात आहे. दहा वर्ष खासदार आहे. पण मी नेता, हा कार्यकर्ता वगैरे गोष्टी मी कधी मानल्याच नाहीत. कार्यकर्त्यांसमवेत फिरलो, कार्यकर्त्यांसमवेत बसलो, त्यांच्यासोबतच जेवलो आणि त्यांच्यासोबतच राहिलो. शिवसैनिक हाच माझा सखा आणि खेडोपाड्यातला मतदार हाच माझा सोबती. त्यामुळं माझं जे काही आहे, ते त्यांच्यासमोर. त्यांच्यासोबत. आतून एक आणि बाहेरून एक असं मला कधी जमलंच नाही. म्हणूनच कदाचित माझं आणि शिवसैनिकांचं नातं एकदम वेगळं आहे.

‘जेव्हा तुम्ही तुमच्या कुटुंबीयांसमवेत जेवता, तेव्हा त्या जेवणाची लज्जत नेहमीपेक्षा आणखी वाढते,’ अशा आशयाचा इंग्रजीमध्ये एक विचार आहे. माझे शिवसैनिक, माझे कार्यकर्ते हे माझं कुटुंबच आहे. त्यांच्यासमवेत जेवण घेतल्यानं जेवणाची लज्जत, पदार्थांचा स्वाद आणखी वाढतो, असंच मला वाटतं. कारण वेळोवेळी मी त्याचा अनुभव घेतलाय.

तुही यत्ता कंची…

‘शिक्षण हे असे एकमेव जबरदस्त शस्त्र आहे, की ज्यामध्ये सारे जग बदलण्याची क्षमता आहे.’

दक्षिण आफ्रिकेचे महान सुपुत्र डॉ. नेल्सन मंडेला.

‘शिक्षण म्हणजे तुम्ही काय काय जाणता. पुस्तकात काय आहे, ते माहिती असणे म्हणजे शिक्षण नव्हे.’

अनुभवातून मिळते, तेच आयुष्यातील खरे शिक्षण.

इजिप्तमधील सुप्रसिद्ध विचार

ज्ञानप्राप्तीचा एकमेव मार्ग म्हणजे अनुभव.

आइनस्टाइन

तुम्ही म्हणाल, दादांनी आज हे काय सुरू केलंय. पण मुद्दामच मी आज हे लिहिलंय. अनेकांना सत्तेची मस्ती येते. काहींना पैशाची मस्ती येते. काही जणांना त्यांच्या ताकदीची किंवा सौंदर्याची मस्ती येते. तशीच आपल्या इथल्या काही जणांना शिक्षणाची मस्ती आलीय, असं वाटतंय. पदवीपर्यंत शिक्षण घेणारे काही जण माझं शिक्षण किती झालंय, असा प्रश्न विचारताहेत.

मुळात जेव्हा निवडणुकीत मुद्दे नसतात किंवा उमेदवारानं काहीच कामे केलेली नसतात. तेव्हा असे गैरलागू मुद्दे आणि फालतू प्रश्न विचारण्याची आफत काही जणांवर येते. तुम्हाला तुमच्या पदवीचा इतकाच गर्व झाला असेल, तर तो तुमच्यापाशीच ठेवा. दुसऱ्याचं शिक्षण आणि दुसऱ्याचा अनुभव याबद्दल अपशब्द काढण्याचा तुम्हाला अधिकार नाही.

अनेक जणांना वाटतंय, की मी एका रात्रीत उद्योगपती झालोय. आरोप करतायेत, की मी शेतकऱ्याचा मुलगा नाहीये. मी पण सर्वांसारखा सर्वसामान्य शेतकरी कुटुंबातलाच आहे. इतरांसारखी गुरं चरायला नेलीयेत. गुरं राखलीयेत. मोटं हाकलीय. विहिरीवरून घरात पाणी आणलंय. शेतीची कामंही केलीयेत. अगदी गवतही कापलंय. जन्माला आल्या आल्या काही मी उद्योगपती बनलो नाहीये. माझं जीवन पण इतर सर्वांसारखंच खडतर आणि अवघडच राहिलंय. तुम्हाला उद्योगपती आढळराव दिसतायेत. पण तुम्ही माझी आत्मकथा वाचली नसल्यामुळं शेतकरी आढळराव, भाजीविक्रेता आढळराव, पेपर टाकणारा आढळराव, डोअरकिपर आढळराव, शिपाई आढळराव आणि इतर कष्टाची नि मेहनतीची कामं करणारा आढळराव दिसत नाही. माझ्या आयुष्याची सगळी कथा ‘अनाहत’मध्ये मी सविस्तरपणे मांडलीय.  अनेकांनी ते वाचलीही आहे. पण ज्यांनी ते वाचलेलं नाहीये, त्यांच्यासाठी ते पुन्हा एकदा सांगतोय.

लहानपणी आमचं कुटुंब मुंबईला स्थलांतरित झाल्यानंतर तिथं अहोरात्र मेहनत घेतली. अत्यंत खडतर परिस्थितीत घर चालविण्यासाठी खूप कष्ट सोसले. मंडईत वडिलांना मदत करण्यासाठी भाजी विकली. आंब्याच्या पेट्या वाहिल्या. पण शिक्षणावरील श्रद्ध ढळू दिली नाही. सकाळी मंडईत भाजी विकायची नि रात्री शाळेत शिकायचं, असा माझा उपक्रम सुरू असायचा. मग वडील गावी परतले आणि मी मुंबईतच राहिलो. हाती नोकरी नाही. रहायला घर नाही, तरी डगमगलो नाही. मुंबईत प्रसंगी झोपडपट्टीत राहिलो, मिळेत तिथे आसरा घेतला. पण कष्ट आणि शिक्षण हे सुरूच होतं. कधी पेपरची लाइन टाकली, कधी डोअर किपरचं काम केलं, प्रिंटिंग प्रेसमध्ये हेल्पर म्हणून कामाला लागलो. दिवसभर कष्ट सुरू असतानाही शिक्षण कधी सुटलं नाही.

‘झेनिथ इलेक्ट्रॉनिक्स’मध्ये शिपाई म्हणून कामाला लागलो. पण तेवढ्यावरच समाधान मानलं नाही. शिक्षणाप्रमाणेच इतर गोष्टींचं ज्ञानही आपल्याला हवं, म्हणून टायपिंगचा क्लास लावला. इंग्लिश स्पिकिंगचा कोर्स पूर्ण केला. वेळप्रसंगी रस्त्यावर राहिलो, पण ‘टाइम्स ऑफ इंडिया’ वाचण्याचा नियम चुकविला नाही. झेनिथमध्ये काम करीत असतानाच कोल्हापुरात शिवाजी युनिव्हर्सिटीत पी. डी. आर्टला बहिस्थ म्हणून प्रवेश घेतला. फक्त तीन महिन्यात सर्व अभ्यास पूर्ण करून परिक्षा दिली. प्रथम श्रेणीत उत्तीर्ण तर झालोच, पण कोल्हापूर सेंटरमध्ये इंग्रजी विषयात सर्वप्रथम आलो.

004

मी तोंडात सोन्याचा चमचा घेऊन जन्माला आलेला उद्योगपती नाही. शेतकरी कुटुंबातच जन्मलो पण कष्टानं आणि स्वकर्तृत्वानं उद्योगपती बनलोय आणि मला त्याचा अभिमान आहे. आयुष्यात दोन गोष्टी कायम लक्षात ठेवल्या. वाचत राहिलो. इंग्रजी पेपर, इंग्रजी पुस्तकं, इंग्रजी साहित्य वाचत राहिलो. कष्ट करीत राहिलो. कोणतंही काम करण्याची कधी लाज बाळगली नाही आणि तिसरं म्हणजे नेहमी नवनवीन गोष्टी शिकत राहिलो.

भारतात कम्प्युटर अजून यायचा होता. महाराष्ट्रातल्या उद्योजकांबरोबर जपान, हाँगकाँग, सिंगापूर आणि कोरिया दौऱ्यावर गेलो होतो. तिथे जे काही पाहिलं होतं, माहिती घेतली होती ‘मायक्रोप्रोसेसर ट्रेनर सिस्टीम’ तयार करण्याचा व्यवसाय सुरू केला. तसं पाहिलं तर तेव्हा ती मोठी रिस्कच होती. पण मी ती घेतली. अनेकदा इंजीनिअर मंडळींसोबत काम केलं. काही वेळा त्यांच्या डिझाईनमध्ये सुधारण सुचविल्या. त्या मंडळींनीही योग्य त्या सूचना मोठ्या मनानं स्वीकारल्या. इंजीनिअर किंवा एमबीए नसतानाही अनुभवामुळं मी व्यवसायात स्थिरावलो आणि आज ‘डायनॉलॉग’ जगातील प्रमुख कंपन्यांपैकी एक म्हणून ओळखली जाते आहे. दूरदृष्टी होती, म्हणूनच मी तेव्हा या व्यवसायात शिरलो. परंपरागत व्यवसाय निवडला असता, तर आज कुठं असतो माहिती नाही. शिक्षमामुळं ज्ञान मिळतं आणि समाजात वावरल्यामुळं दृष्टीकोन प्राप्त होतो. तो मला झाला आणि सर्वसामान्य शेतकऱ्याचा मुलगा उदयोगपती झालाय. आजच्या घडीला ‘डायनॉलॉग’मध्ये आज शेकडो इंजीनिअर्स आहेत.

उद्योगपती झालो, तरी पाय जमिनीवरच आहेत. कोणाच्याही घरी जातो. शेतकऱ्याच्या घरी चटणी-भाकरी खातो. चहा-नाष्टा घेतो. मायमाऊलीच्या पायावर डोकं ठेवून आशीर्वाद घेतो. त्यामुळं मी उद्योगपती असलो किंवा कोणीही असलो, तरी त्याचा रोजच्या जगण्यावर अजिबात फरक पडलेला नाही. मी आधी होतो तसाच आजही आहे. माझं काम आणि प्रचारही निवडणुकीपुरता नसतो. निवडणूक आली, की फोटो काढून फेसबुकवर टाकायचे धंदे मी करीत नाही. निवडणुकीपुरती लोकांची कामं करीत नाही. निवडणुकीपुरता जनतेत मिसळत नाही.

0023

गेली अनेक वर्ष लोकांमध्ये आहे. रोज सकाळी उठून लोकांच्या गाठीभेटी घेतोय. आदिवासी पाड्यांवर जाऊन लोकांच्या समस्या, वेदना जाणून घेतोय. कधीकधी सकाळी सात वाजता सुरू होणारा माझा दिवस दुसऱ्या दिवशी पहाटे चार वाजेपर्यंत सुरू असतो. पाऊस, थंडी आणि ऊन काहीही असो. माझ्या नित्यक्रमात कधीही फरक पडलेला नाही. लोकांना भेटल्याशिवाय मला चैनच पडत नाही.

त्यामुळं शिक्षण आणि कामांचा हिशेब तुम्ही मागू नका. मी कोण आहे आणि काय आहे, हे जनतेला माहिती आहे. मी कायम तुमच्या सोबत होतो आणि यापुढेही राहील. त्यामुळंच जनतेनं मला पहिल्या वेळी वीस हजारांनी निवडून दिलं आणि दुसऱ्यांदा एक लाख ८० हजारांपर्यंत माझ्या विजयाचं मार्जीन वाढवलं. जनतेचा माझ्यावर विश्वास आहे आणि माझा माझ्या मतदारांवर. इतरांनी त्यामध्ये लुडबूड करण्याची आवश्यकता नाही.

विकासकामे आणि प्रचाराचे मुख्य मुद्दे बाजूला सारून गैरलागू मुद्दे पुढे करणाऱ्यांना विचारावेसे वाटते, बाबारं, ‘तुही यत्ता कंची…?’

‘मनीलाइफ’ मासिकात छापून आलेली दादांची मुलाखत वाचण्यासाठी यावर क्लिक करा…

पाच वर्षांतील खणखणीत पाच…

  • –    पुणे-नाशिक रेल्वेमार्गासाठी सुरेश कलमाडी हे रेल्वे राज्यमंत्री असताना सर्वेक्षण करण्यात आले होते. मात्र, हा मार्ग फायदेशीर ठरणारा नाही. तोट्यात चालणारा आहे, हे समजून त्यांनी तो प्रस्ताव बासनात गुंडाळून ठेवला होता. मी खासदार झाल्यानंतर त्या रेल्वेमार्गासाठी सातत्याने पाठपुरावा केला. ममता बॅनर्जी यांना भेटलो. सुरुवातीला रेल्वे खाते हे तृणमूल काँग्रेसकडे असल्यामुळे त्यांना भेटणे आवश्यक होते. त्यांना या रेल्वेमार्गाचे महत्त्व समजावून सांगितले. अखेरीस पुणे-नाशिक रेल्वेमार्गासाठी १८३९ कोटी रुपयांचा निधी २०१२ मध्ये मंजूर करण्यात आला. एक हजार कोटी रुपयांपेक्षा अधिक रकमेच्या कामांना नियोजन आयोगाची संमती लागते. सध्या हे प्रकरण नियोजन आयोगाकडे प्रलंबित असून त्यांच्या मान्यतेनंतर पुणे-नाशिक रेल्वेमार्गाला गती येईल.
  • –    दुसऱ्यांदा खासदार झाल्यानंतर मी खेड-सिन्नर मार्गासाठी सातत्याने पाठपुरावा केला. २००९ पासून तो विषय माझ्या डोक्यात होता. जवळपास सोळाहून अधिक वेळा बैठका झाल्या. मंत्री महोदय, सचिव, अधिकारी यांच्याशी चर्चा झाली. कार्मिक खाते, भूसंपादन खाते आणि विविध संबंधित खात्यांबरोबर बैठका झाल्या. पाच वर्षांच्या अथक परिश्रमांनंतर महिन्याभरापूर्वी या रस्त्यासाठी १४५२ कोटी रुपये मंजूर करण्यात आले आहेत.
  • –    कल्याण ते नगर हा महामार्ग मृत्यूचा सापळा बनल्यासारखा आहे. अनेक अपघात आणि अनेक बळी हीच या रस्त्याची ओळख बनली आहे. हे टाळण्यासाठी मी २०१० सालापासून माळशेज घाट ते अणे घाट रस्ता व्हावा, यासाठी प्रयत्न केले. सुमारे १६१ किलोमीटर लांबीच्या या रस्त्यासाठी जानेवारी महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात २९३ कोटी रुपयांचे टेंडर काढण्यात आले असून लवकरच या रस्त्याच्या कामाला प्रारंभ होईल. मुख्य म्हणजे या रस्त्याला कोणत्याही स्वरुपाचा टोल असणार नाही. त्यामुळे वाहनचालकांची लूट या रस्त्यामुळे होणार नाही, याची खबरदारी घेण्यात आली आहे.
  • –    पंतप्रधान ग्रामसडक योजनेअंतर्गत खेड आणि शिरुर या मतदारसंघांमध्ये सर्वानिधी निधी आणण्यात मी यशस्वी झालो आहे. महाराष्ट्रातील राष्ट्रवादीच्या कोणत्याही खासदाराने माझे आव्हान स्वीकारावे. त्यांच्या मतदरासंघात जर अधिक निधी नेण्यात ते यशस्वी झाले, असतील तर दाखवून द्यावे. मतदारसंघात पंतप्रधान ग्रामसडक योजनेअंतर्गत पाचशे कोटींहून अधिक रुपयांचा निधी आणण्यात मला यश आले आहे.
  • –    हडपसर ते कवडीपाट या सहा किलोमीटर लांबीच्या रस्त्यासाठी तीन वर्षे झगडलो. वेळप्रसंगी भांडलो सुद्धा. केंद्रीय मंत्र्यांबरोबर भांडलो. शाब्दिक चकमक उडाली. पण अखेरीस सहा किलोमीटर लांबीच्या रस्त्यासाठी आता ५० कोटी रुपये संमत करण्यात आले आहेत.

फुकटचे श्रेय लाटण्याचा साथीचा आजार

थंडीला अलविदा करीत मार्च महिना उगवला. उन्हाच्या झळा हळूहळू बसायला लागल्यात. मधूनच थंडी डोकं वर काढतेय. ढग दाटून येतात आणि कुठंकुठं पाऊसही पडतोय. महाराष्ट्राच्या काही भागात तर गारपीट झालीय. सारख्याच बदलत जाणाऱ्या मोसमामुळं सगळीकडंच सर्दी, खोकला आणि तापाची साथ पसरलीय. घराघरात एखाद दुसरा पेशंट तरी असल्याच्या बातम्या वाचायला मिळत आहेत.

हे झालं नेहमीच्या आजारांचं. हळूहळू तापत चाललेल्या निवडणुकीच्या रणधुमाळीत आणखी एका साथीच्या आजाराचा झपाट्यानं फैलाव होतोय आणि तो आजार आहे श्रेय लाटण्याचा. स्वतः काहीच करायचं नाही नि दुसऱ्यानं केलेल्या कामावर हक्क सांगायचा, हे या आजाराचं सहजपणे दिसून येणारं लक्षण. ‘आयत्या बिळात नागोबा’सारखा प्रकार. हा आजार फारच गमतीशीर. महाराष्ट्रात तर निवडणूक आली, की हा आजाराची झपाट्यानं लागण होते. गेल्या काही दिवसांपासून राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेत्यांना श्रेय लाटण्याच्या आजाराचा प्रादुर्भाव झाल्याचं दिसतंय.

मध्यंतरी त्यांचे नेते आणि उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी बैलगाडा शर्यतींचं श्रेय लाटण्याचा प्रयत्न केला. आता त्यांच्याच पक्षाचे दोन आमदार मी केलेल्या कामांचं श्रेय उपटण्याचा प्रयत्न करीत आहेत. त्यापैकी एक आहेत, जुन्नरचे आमदार वल्लभ बेनके आणि दुसरे म्हणजे आंबेगावचे आमदार आणि विधासभा अध्यक्ष असूनही शिरूर लोकसभा मतदारसंघातून निवडणुकीला उभं राहण्यास घाबरलेले दिलीप वळसे-पाटील. अजित पवारांच्या आजाराची लागण या मंडळींनाही झालेली दिसतेय. पंतप्रधान ग्रामसडक योजनेअंतर्गत मी खासदार म्हणून केंद्रीय निधीतून पैसा आणून केलेल्या रस्त्यांच्या कामाची उद्घाटनं ही मंडळी बिनधास्तपणे करण्याचा प्रयत्न करताहेत. नुसत्या उद्घाटनांवरच थांबले नाहीत तर हे रस्ते आमच्याच निधीतून तयार होणार आहेत, असं खोटं बोलून लोकांमध्ये संभ्रम निर्माण करण्याची मखलाशी करीत आहेत. उपमुख्यमंत्री आणि विधानसभेचे अध्यक्षच लबाडी करतात, तर गल्लीतील नेते त्यांचेच अनुकरण करणार ना. फुकटचे श्रेय लाटणाऱ्यांच्या या राष्ट्रवाद्यांना आता म्हणावे तरी काय. राष्ट्रवादी कसले हे तर फुकटचे श्रेय लाटी.

अर्थात, श्रेय उपटण्याची यांची ही खोड खूप जुनी आहे. म्हणजे पुणे-मुंबई एक्स्प्रेस हायवे आणि मुंबईतील ५२ उड्डाणपूल करण्याचे श्रेय शिवसेना-भारतीय जनता पक्ष युतीला आहे. हिंदूहृदयसम्राट शिवसेनाप्रमुख मा. श्री. बाळासाहेब ठाकरे यांच्या कल्पनेतून आणि त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली हे दोन्ही महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प मार्गस्थ झाले. मात्र, युतीनंतर सत्तेवर आलेल्या काँग्रेस-राष्ट्रवादीच्या मंडळींनी आपण स्वतःच हे सारे उभे केले, अशाच आविर्भावात त्याची उद्घाटने करण्यास प्रारंभ केला. अशी ही राष्ट्रवादी काँग्रेसची फुकटचे श्रेय उपटण्याची परंपरा खूप जुनी आहे. निवडणुकीच्या निमित्तानं पुन्हा एकदा त्याचा प्रत्यय येतोय इतकंच.

शिरूर लोकसभा मतदारसंघातील आंबेगाव तालुक्यातील काही रस्त्यांचे श्रेय घेण्याचा प्रयत्न स्वतःला तालुक्याचे भाग्यविधाते म्हणवून घेणाऱ्या मात्र, प्रत्यक्षात लोकसभेच्या रणांगणातून पळ काढलेल्या दिलीप वळसे-पाटील यांनी केला आहे. आंबेगाव तालुक्यातील डिंभे बुद्रुक ते बोरघरपर्यंतचा पंधरा किलोमीटर लांबीचा आहुपे रस्ता पंतप्रधान ग्रामसडक योजनेअंतर्गत मंजूर करण्यात आला. एकूण निधीची तरतूद आहे ६७६.९४ लाख रुपये. त्याचप्रमाणे शिरूर तालुक्यातील कवठे ते गांजेवाडी रस्ता तसेच गांजेवाडी, हिलालवाडी, इनामवस्ती ते माळीमळा या साधारण साडेसात किलोमीटरच्या रस्त्याचे काम देखील याच योजनेअंतर्गत मंजूर झाले आहे. ४४१.७४ लक्ष रुपये खर्चाची तरतूद त्यासाठी करण्यात आली आहे. या रस्त्याचे श्रेय घेण्यासाठी विधानसभेचे अध्यक्ष महोदय सर्वात पुढे. स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे अध्यक्ष राजू शेट्टी म्हणतात, ते खरंच आहे. विधानसभा अध्यक्षांवरच हक्कभंग दाखल केला पाहिजे. आणि शिरूर लोकसभा मतदारसंघातील जनता तो हक्कभंग नक्कीच दाखल करेल, याचा मला विश्वास आहे.

फुकटचं श्रेय लाटण्याची लागण झालेले दुसरे म्हणजे जुन्नरचे आमदार वल्लभ बेनके. हे देखील राष्ट्रवादीचेच. या महोदयांची तर कमालच आहे. जुन्नर तालुक्यातील आदिवासी भागातील १९ कोटी रुपये खर्च करून बांधण्यात येणाऱ्या दहा रस्त्यांची कामे माझ्याच निधीतून होत आहेत, असा दावा हे महाशय करत आहेत. पंतप्रधान ग्रामसडक योजनेचा निधी यांना मिळालाच कसा, याचे स्पष्टीकरण हे आमदार महाशय देऊ शकतील काय? कारण ही योजना फक्त खासदारांमार्फतच राबविली जाते. जांभुळशी ते काठेवाडी, सितेवाडी, कवठेवाडी ते राज्यमार्ग ५२, हिवरेतर्फे मिऱ्हेर ते राळेगण, इंगळूण ते पिंपरवाडी, ढेगळेवाडी, सुकाळवेढे, खामगाव ते मांगनेवाडी, आंबेगव्हाण ते ठाकरवाडी आणि इतर मिळून एकूण दहा रस्त्यांची कामं पंतप्रधान ग्रामसडक योजनेअंतर्गत मंजूर झाली आहेत. तेव्हा राष्ट्रवादीच्या नेत्यांनी फुकटचे श्रेय लाटण्याचा धंदा सोडून द्यावा.

Image

काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीची मंडळी इतकी निलाजरी आणि निर्ढावलेली आहेत, की विचारता सोय नाही. राज्य सरकार आणि पुणे जिल्हा परिषदेने केंद्रीय ग्रामविकास मंत्रालयाला चुकीची माहिती दिली होती. त्यामुळे राज्याला ग्रामविकास मंत्रालयांतर्गत निधीच मिळू शकला नव्हता. मग मी तत्कालीन ग्रामविकास मंत्री विलासराव देशमुख यांची भेट घेऊन परिस्थितीचा खुलासा केला. किमान आदिवासी भागासाठी स्वतंत्रपणे कार्यक्रम निश्चित करून निधी उपलब्ध करून द्यावा, अशी मागणी केली. केंद्रीय मंत्री, आयएएस अधिकारी, ग्रामसडक योजनेचे दिल्लीतील अधिकारी आणि इतर संबंधित अधिकाऱ्यांशी चर्चा, पत्रव्यवहार आणि गाठीभेटी करून अधिकाधिक निधी मंजूर व्हावा, यासाठी तीन-चार वर्षे अथक प्रयत्न केले. शेवटी पंतप्रधान ग्रामसडक योजनेच्या आदिवासी विभागाच्या शेड्युल पाच अंतर्गत पहिल्या टप्प्यात महाराष्ट्राला ३५४ कोटी रुपयांचा निधी मिळाला. त्यापैकी खेड, आंबेगाव, जुन्नर आणि मावळ तालुक्यांसाठी ४० ते ५० कोटी रुपये मंजूर झाले. त्यासाठी मी प्रयत्न केला होता. जुन्नरचे आमदार आणि विधानसभेचे अध्यक्ष महोदय तेव्हा आपण कुठे गायब झाला होता.

काय हो कोणी सुरू केली ही प्रधानमंत्री ग्रामसडक योजना. भारताचे तत्कालीन पंतप्रधान आणि लाडके नेते अटलबिहारी वाजपेयी यांनी २००० साली या योजनेची मुहूर्तमेढ रोवली. अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या वाढदिवशी म्हणजेच २५ डिसेंबर रोजी या योजनेचा प्रारंभ झाला. ग्रामविकास मंत्रालयांतर्गत ही योजना राबविण्यात येते. एक हजार लोकवस्तीची गावं, आदिवासी पाडे, वनवासी क्षेत्र, वाळवंटी प्रदेश आणि डोंगरदऱ्यातील गावांपर्यंत रस्ते पोहोचावेत, या हेतूने अटलबिहारी वाजपेयी यांनी ही योजना सुरू केली. लोकसभा खासदारांच्या माध्यमातून ही योजना राबविली जाते. योजना इतकी प्रभावी आणि उत्तम पद्धतीने राबविण्यात आली, की संयुक्त पुरोगामी आघाडी सरकारलाही ती योजना पुढे सुरूच ठेवावी लागली.

राष्ट्रवादी काँग्रेसप्रमाणेच देशभरातील अनेक राजकारणी हे फुकटचे श्रेय लाटण्यात पटाईत आहेत. पंतप्रधान ग्रामसडक योजनेचा फायदा खासदारांऐवजी इतरच मंडळी घेत आहे, अशा अनेक तक्रारी केंद्रीय ग्रामविकास मंत्रालयापर्यंत पोहोचल्या. मग त्या मंत्रालयाने नवा आदेश तातडीने जारी केला. पंतप्रधान ग्रामसडक योजना यशस्वी करण्यामध्ये खासदारांची भूमिका सर्वाधिक महत्त्वाची आहे. त्यामुळे रस्त्याच्या कामाचे भूमिपूजन आणि उद्घाटन या दोन्ही गोष्टी त्या परिसरातील विद्यमान लोकसभा खासदाराच्या हस्तेच व्हायला हव्यात. निमंत्रण पत्रिका आणि जाहिरातींमध्ये खासदारांना अव्हेरून चालणार नाही. उद्घाटन खासदारांच्या हस्तेच झाले, हे सिद्ध करणारे व्हिडिओ रेकॉर्डिंग करून पाठविले पाहिजे, असा आदेशच मंत्रालयाने जारी केला. यामध्ये कुचराई झाल्यास केंद्राकडून विविध योजनांसाठी मिळणाऱ्या निधीवर परिणाम होऊ शकतो, असा इशाराही देण्यात आला होता. तेव्हा ही योजना खासदारांचीच आहे आणि इतरांनी त्याचे श्रेय लाटण्याचा प्रयत्न करू नये.

Image

भारताचे पंतप्रधान डॉ. मनमोहनसिंग हे अर्थतज्ज्ञ वगैरे आहेत. मात्र, अटलबिहारी वाजपेयी यांच्यामुळे भारताच्या अर्थव्यवस्थेला खरी चालना मिळाली. रस्ते जितके चांगले आणि खेड्यापाड्यापर्यंत तितके देशाचे भवितव्य उज्ज्वल हे लक्षात घेऊन त्यांनी रस्त्यांचे जाळे अधिक चांगल्या पद्धतीने कसे विणता येईल, याचा विचार केला. त्यातूनच देशाच्या अर्थव्यवस्थेला गती देणाऱ्या दोन योजनांचा जन्म झाला. एक म्हणजे पंतप्रधान ग्रामसडक योजना आणि दुसरी म्हणजे सुवर्ण चतुष्कोन योजना. दोन्ही योजनांमध्ये देशभर उत्तम रस्ते निर्माण झाले. एकदा का उत्तम रस्ते निर्माण झाले, की मग वस्ती, वाहने, वाहतूक, व्यवहार आणि व्यापार या सर्व गोष्टींना वेग मिळतो. गती मिळते. पर्यायाने अर्थव्यवस्थेला चालना मिळते.

विषयाशी थेट नाही पण लांबून संबंध आहे, म्हणून सहज जाता जाता सांगतो. देशामध्ये सध्या राष्ट्रीय महामार्गांची जी लांबी आहे, त्यापैकी निम्मे रस्ते हे वाजपेयी यांच्या कार्यकाळात बांधण्यात आलेले आहेत. हे मी सांगत नाहीये. केंद्र सरकारने सुप्रीम कोर्टात दाखल केलेल्या प्रतिज्ञापत्रातच ही माहिती देण्यात आली आहे. १९८० मध्ये भारतात राष्ट्रीय महामार्गांची लांबी होती २९ हजार २३ किलोमीटर. त्यांचा विस्तार होऊन २०१२ मध्ये ते आता ७६ हजार ८१८ किमोमीटरपर्यंत गेले आहेत. त्यापैकी अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या कारकिर्दीत म्हणजे १९९७ ते २००२ या दरम्यान एकूण २३ हजार ८१४ किलोमीटर लांबीचे राष्ट्रीय महामार्ग बांधले गेले. तीन दशकांमध्ये बांधण्यात आलेल्या राष्ट्रीय महामार्गांच्या निम्मे. काँग्रेसच्या नेतृत्त्वाखालील केंद्र सरकारनं गेल्या दहा वर्षांमध्ये १६ हजार किलोमीटरपेक्षाही कमी लांबीचे रस्ते बांधले आहेत. आता बोला.

म्हणजे फ्लायओव्हर, रस्ते, एक्स्प्रेस वे झालेत वाजपेयी यांच्या दूरदृष्टीमुळे. भारतामध्ये मोबाइल खेड्यापाड्यात पोहोचले, ते प्रमोद महाजन यांच्यामुळे. म्हणजे वाजपेयी यांच्या कारकिर्दीतच. सर्व शिक्षा अभियान ही संकल्पना पण वाजपेयी यांच्या कारकिर्दीतच रुजली. पण काँग्रेस जाहिरातबाजी करून दावा करतंय, की आमच्याच कारकिर्दी म्हणजे गेल्या दहा वर्षांत मोबाईल क्रांती झाली. रस्ते, एक्स्प्रेस वे  नि फ्लायओव्हर झाले. गावागावांमध्ये पक्क्या शाळा वगैरे बांधल्या गेल्या. काय म्हणायचं दुसऱ्यांचं श्रेय लाटणाऱ्या या मंडळींना. राष्ट्रवादीची मंडळी तशीच आणि त्यांचे भाईबंद काँग्रेसवालेही तसेच.

राष्ट्रवादी आणि काँग्रेसच्या नेत्यांनी सत्ता यथेच्छपणे उपभोगली. लोकांच्या कामांच्या नावाने ठणाणा. मात्र, निवडणूक आली की दुसऱ्यांच्या कामांचे श्रेय घ्यायला हे पुढे. नाहीतर लोक विचारणार बाबांनो, इतके वर्षे काय केलंत. मग ही मंडळी शिवसेना-भाजप युतीच्या नेत्यांनी केलेली कामे स्वतःच्या नावावर दाखविणार. स्वतः काहीच करायचे नाही आणि फक्त फुकटचे श्रेय घेण्याचा प्रयत्न करायचा. पाटील हे वागणं बरं नव्हं. आता माध्यमं जागरूक आहेत. सोशल मिडियाही सदैव जागा आहे. त्यामुळं जे केलंय तेवढ्याचंच बोला. इतरांचं श्रेय घ्यायला जाल, तर जोरदार आपटाल.

प्रोफेशनल नेत्याची अविस्मरणीय भेट

एखाद्या कॉर्पोरेट कंपनीला लाजवेल, असं प्रोफेशनल व्यवस्थापन पण तरीही अत्यंत आस्थेनं आणि जिव्हाळ्यानं विचारपूस करण्याची वृत्ती, प्रचंड व्यापात असूनही ज्या व्यक्तीला भेटायचंय, त्याबद्दलची बारकाईनं मिळविलेली माहिती आणि समोरच्या व्यक्तीची काय मतं आहेत, हे कायम जाणून घेण्याची उत्सुकता… हे वर्णन आहे, पहिल्याच भेटीत समोरच्याला जिंकून घेण्याची क्षमता असलेले गुजरातचे मुख्यमंत्री आणि भारताचे भावी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचं. त्यांच्या केवळ वागण्या-बोलण्यातच नाही, तर व्यक्तिमत्त्वात आणि कार्यशैलीतही जादू आहे, हे मला अगदी प्रकर्षानं जाणवलं.

भारतीय जनता पक्षाने त्यांना पंतप्रधानपदासाठीचे उमेदवार जाहीर केल्यापासून मला मोदी यांची भेट घेण्याची इच्छा होती. वाणी, विचार, व्हिजन आणि व्यक्तिमत्व अशा सर्वच गोष्टींमुळे सारा देश त्यांच्याकडे आकृष्ट होतो आहे. अशा व्यक्तिमत्त्वाला आपणही भेटावं, असं खूप दिवसांपासून मनात होतं. मध्यंतरी भारतीय जनता पक्षाचे लोकसभेतील उपनेते श्री. गोपीनाथ मुंडे आणि राज्यसभेतील खासदार प्रकाश जावडेकर यांना मोदी यांची भेट घेण्याची इच्छा असल्याचं सांगितलं होतं. मला नरेंद्र मोदींना भेटण्याची इच्छा असल्याचा निरोप त्यांनी संबंधित कार्यालयाकडे दिला होता. पण तेव्हा तो विषय तेवढ्यावरच थांबला.

DSC_6616 copy

मग अचानक एकदिवशी मला नरेंद्र मोदी यांच्या कार्यालयातून फोन आला. दिवस होता वीस जानेवारी. मला दोन दिवसांनी म्हणजे २२ जानेवारी रोजी मोदी यांनी भेटीसाठी वेळ दिल्याचा निरोप सांगण्यासाठी तो फोन होता. खरं तर मोदींची भेट मिळणार ही माझ्यासाठी नव्या वर्षाची विशेष ‘भेट’च होती. बावीस जानेवारीला दुपारी साडेबारा वाजता मोदी यांच्या गांधीनगर येथील कार्यालयात मोदींना मी भेटणार होतो. भेटीच्या आदल्या दिवशी म्हणजे २१ जानेवारी रोजी मला मोदी यांच्या ‘ओएसडी’चा (ऑफिसर ऑन स्पेशल ड्युटी) फोन आला. तुम्ही उद्या भेटायला येणार आहात का, हे विचारायला. माझा होकार आहे, हे कळल्यानंतर त्यांनी सांगितलं, की पंधरा मिनिटं आधीच या. शिवाय तुमची राहण्याची किंवा गाडीचा व्यवस्था करायची आहे का, असंही विचारलं. अर्थात, गांधीनगरमध्ये माझ्या कंपनीचं ऑफिस आणि राहण्याची व्यवस्था असल्यानं मी त्याला नम्रपणे नकार दिला.

दुसऱ्या दिवशी सकाळी मी बरोब्बर सव्वाबारा वाजता मोदी यांच्या कार्यालयात पोहोचलो. मंत्रालय कॉम्प्लेक्सपासून त्यांच्या ऑफिसपर्यंत मला विशेष ‘एस्कॉर्ट’ पुरविण्यात आला होता. ऑफिसमध्ये पोहोचल्यानंतर चहा, पाणी वगैरे झालं. त्यांचे ‘ओएसडी’, सेक्रेटरी आणि पीए अशा सर्वांशी माझी ओळख करुन देण्यात आली. थोडं ब्रिफिंग झालं. काय पाहिजे वगैरेची विचारपूस केली. बरोब्बर साडेबारा वाजता त्यांनी बेल वाजवून मला आत पाठविण्याचा निरोप धाडला.

गंमत पहा, भारताचा भावी पंतप्रधान असलेला माणूस पण त्याचं नियोजन इतकं पक्क होतं की विचारता सोय नाही. वेळापत्रक प्रचंड व्यस्त असलेला माणूस असूनही त्यांनी साडेबाराची वेळ खास माझ्यासाठी राखून ठेवली होती. त्या ऑफिसमध्ये तेव्हा फक्त मी एकटाच होतो. नाहीतर इतर मंत्री, मुख्यमंत्री यांनी भेटायला वेळ दिली, की शेकडो कार्यकर्ते तिथं असतात. कुठलेकुठले अधिकारी असतात, कामं घेऊन आलेले लोक असतात, सचिव आणि इतर मंडळी असतात. मंत्री, मुख्यमंत्री ऑफिसमधून बाहेर आला, की सगळेच त्याला भेटायला तुटून पडतात. त्या सगळ्यांच्या गराड्यातच मंत्री किंवा मुख्यमंत्री तुम्हाला भेटतात आणि घाई गडबडीत भेट उरकून निघून जातात. ना त्यांना नीट काही समजतं, ना आपलं समाधान होतं.

मोदी भेटीबाबतीतही तसंच होईल का, अशी चिंता मला सतावत होती. पण मी निश्चितपणे येणार आहे, म्हटल्यानंतर मोदींनी ती वेळ खास माझ्यासाठीच राखून ठेवली होती. त्यावेळी दुसऱ्या कोणालाही त्यांनी भेटायला बोलविलं नव्हतं. फक्त मी आणि तेच. त्यांचा हा वक्तशीरपणा आणि प्रोफेशनलिझम मला प्रचंड आवडला. ऑफिसमधील प्रत्येकाच्या बॉली लँग्वेजमध्ये प्रोफेशनलपणा ठासून भरल्याचं जाणवत होतं. प्रोफेशनलपणा असला तरीही कोरडेपणा नव्हता. त्याचंही कौतुक वाटलं.

DSC_6620 copy

आता गेल्यानंतर माझं मराठीमधून त्यांनी स्वागत केलं. म्हणाले, ‘या… या… शिवाजीराव या. कसे आहात. काय चाललंय.’ पुण्याचं राजकारण काय म्हणतंय, पश्चिम महाराष्ट्रात काँग्रेस-राष्ट्रवादीला दणका बसेल का, महाराष्ट्रात काय परिस्थिती आहे, शिरूर लोकसभा मतदारासंघातील राजकारण कसंय… अशा विविध विषयांवर चर्चा होत गेली. गेल्यावेळी शिरूरमधून शरद पवार तुमच्या विरोधात उभे राहणार होते. पण त्यांनी रिस्क न घेता माढ्याकडे मोर्चा वळविला. यंदा तुमच्याविरोधात कोण आहे, गेल्या वेळी पावणेदोन लाखांचं लीड घेऊन तुम्ही जिंकून आला होता, यंदा किती लीड असणार वगैरे सर्व गोष्टींची माहिती त्यांच्याकडे होती. त्याबद्दल अधिक माहिती ते माझ्याकडून जाणून घेत होते.

मग आमच्यासाठी चहा आला. आम्ही दोघांनी मस्त चहा घेतला. देशात सर्वाधिक औद्योगिकीकरण असलेला मतदारसंघ शिरूर आहे, हे त्यांना माहिती होतं. औद्योगिक आघाडीवर महाराष्ट्रात सध्या काय परिस्थिती आहे, मतदारसंघातील औद्योगिक क्षेत्राच्या अडचणी काय आहेत, यावर आमची चर्चा झाली. त्यासाठी तुमच्या डोक्यात काय उपाययोजना आहेत, अशी मला विचारणाही केली. शिरूर मतदारसंघात अनेक धरणं बांधली गेली आहेत. पण धरणग्रस्तांचा प्रश्न प्रलंबित आहे. त्या समस्या सोडविण्यासाठी आपण निश्चित प्रयत्न करू आणि मार्ग काढू, असं सांगितलं. शिरूर मतदारसंघात दोन ते तीन लाख आदिवासी नागरिक आहेत. त्यांच्यासाठीही आपण काही ना काही विशेष योजना राबवू. तुम्हीही तुमच्या कल्पना मला सांगा. त्यांचाही अंतर्भाव आपण त्यामध्ये करू, असं आवर्जून सांगितलं.

मला माझ्या कार्य अहवालासाठी मोदी यांचं शुभेच्छापत्र हवं होतं. तेही त्यांनी मला त्याच दिवशी तातडीनं मिळेल, अशी व्यवस्था केली. पीएला ते तयार करण्यास सांगितलं. दुपारी जेवायला घरी या आणि तेव्हाच शुभेच्छापत्र घेऊन जा, असं आग्रहाचं निमंत्रणही दिलं. त्या निमित्तानं घर पाहणं होईल, असंही म्हणाले. मी म्हटलं, जेवण नको. मी ऑफिसला जाऊन येतो फक्त शुभेच्छापत्र न्यायला. तसं पहायला गेलं तर मोदी आणि माझी भेट फक्त दहा मिनिटांसाठी ठरली होती. पण आम्ही जवळपास अर्धातास गप्पा मारत होतो. शुभेच्छापत्र घेण्यासाठी मग मी संध्याकाळी त्यांच्या घरी गेलो. तेव्हाही तिथं पंधरा-वीस मिनिटं आमची ‘टी विथ नरेंद्र मोदी’ अशी खास छोटेखानी मैफल जमली. वाफाळता चहा घेताघेता पुन्हा गप्पा रंगल्या.

शिरूर मतदारसंघात सभा घेण्यासंदर्भातही आमची चर्चा झाली. ‘तुम्ही आतापर्यंत मुंबई-पुण्यातच जाहीर सभा घेतल्या आहेत. आमच्या मतदारसंघात ग्रामीण भागातील नागरिकांशी संवाद साधायला या तुम्ही. तुम्हाला ऐकण्याची, पाहण्याची खूप उत्सुकता आहे,’ असं आग्रहाचं निमंत्रण मी त्यांना दिलं. त्यांनी देखील पीएला बोलवून तातडीनं त्याची नोंद डायरीत करायला सांगितली. इतर नेत्यांशी चर्चा करून मी नक्की तुमच्या मतदारसंघात सभा घेतो, असं आश्वासन मला दिलं.

मी पहिल्यांदा प्रोफेशनल राजकारणी माणसाला भेटतो आहे, असं मला वाटलं. अनेक मंत्री नि मुख्यमंत्र्यांना भेटलोय. पण असा अनुभव कुठेच आला नव्हता. असा अत्यंत प्रोफेशनल, वक्तशीर आणि बारीकसारीक माहिती जाणून असलेला माणूस जर देशाचा पंतप्रधान झाला, तर देशात नक्कीच खूप चांगले बदल होतील, असा विश्वास मला मोदी यांना भेटून वाटला. शिवाय मोदी यांना भेटल्यानंतर प्रत्येक जण का भारावून जातो, याचं उत्तरही मला मोदी यांच्या भेटीमुळं मिळालं.

नरेंद्र मोदी यांना पंतप्रधानपदासाठी हार्दिक शुभेच्छा…